Brussel heeft een bijzondere manier gevonden om zijn stripverleden zichtbaar te maken. Op gevels, straathoeken en muren van gewone woonhuizen verschijnen levensgrote scènes met Kuifje, de Smurfen, Guust Flater en tientallen andere stripfiguren. De striproute voert wandelaars door het historische centrum en langs minder bekende straten waar kleurrijke tekeningen deel uitmaken van het dagelijkse stadsbeeld.
Sinds 1991 zijn er in de Belgische hoofdstad meer dan 80 stripfresco’s verschenen. De officiële wandeling door het historische centrum is ongeveer 5 kilometer lang en neemt met tussenstops zo’n drie uur in beslag. Wie liever op eigen tempo op ontdekking gaat, kan een selectie van de bekendste muren combineren met rustige pleinen, historische gebouwen en kleine cafés.
Van verwaarloosde gevels naar een openluchtmuseum
Het Brusselse stripparcours ontstond begin jaren negentig als onderdeel van een project om het stadsbeeld te verbeteren. Nadat grote reclamepanelen van gevels waren verwijderd, bleven op verschillende plaatsen kale en beschadigde muren achter. De stad besloot deze oppervlakken niet alleen te herstellen, maar ook te gebruiken om de Belgische stripcultuur onder de aandacht te brengen.
De eerste muurschildering verscheen in 1991 op de hoek van de Kolenmarkt en de Verversstraat. Ze toont Ragebol, het personage van de Brusselse tekenaar Frank Pé, en vormde het begin van een steeds groter wordend parcours. Later kwamen daar werken bij die geïnspireerd zijn op onder meer Hergé, Morris, André Franquin en Marc Sleen.
De schilderingen zijn meer dan grote reproducties van bekende stripfiguren. Veel kunstenaars gebruiken de bestaande architectuur als onderdeel van hun compositie. Een getekende deur lijkt toegang te geven tot een andere wereld, een personage kijkt uit over de straat of een fictieve scène loopt visueel over in de gevel ernaast. Daardoor verandert een gewone wandeling in een zoektocht naar onverwachte details.
Van de Putterij naar de Stoofstraat
Een handig vertrekpunt is de omgeving van station Brussel-Centraal. Aan het Europakruispunt, vlak bij de Putterij, bevindt zich een muurschildering met de Smurfen, de kleine blauwe figuren die striptekenaar Peyo wereldberoemd maakte. Door de drukte rond het station en de omliggende gebouwen vormt dit werk een opvallend contrast met de stedelijke omgeving.
Wie de wandeling met wat achtergrond wil beginnen of afsluiten, kan enkele minuten noordwaarts lopen naar het Belgisch Stripcentrum in de Zandstraat. Het museum is gevestigd in een art-nouveaugebouw van Victor Horta en vertelt de geschiedenis van de Belgische strip, van Kuifje en de Smurfen tot hedendaagse tekenaars. Op de hoek van de Pachécolaan en de Zandstraat staat bovendien een standbeeld van Guust Flater, een passende opwarmer voor de muur die verderop op de route wacht.
Wandel vervolgens richting de Schildknaapstraat, waar Guust Flater een plaats heeft gekregen op een gevel. Het personage van André Franquin staat bekend om zijn onhandigheid, vreemde uitvindingen en eindeloze problemen op kantoor. De muurschildering brengt die speelse sfeer naar een straat waar bezoekers normaal vooral winkels en horecazaken opmerken.
Via de omgeving van de Grote Markt gaat de tocht verder naar de Stoofstraat. Hier staat een van de beroemdste Brusselse stripmuren, met Kuifje, kapitein Haddock en Bobbie in een scène uit De zaak Zonnebloem. De figuren bewegen over een getekende brandtrap, waardoor de afbeelding bijna een extra verdieping van het gebouw lijkt te vormen.
De Stoofstraat ligt dicht bij Manneken Pis en behoort tot de drukst bezochte delen van het centrum. Wie de schildering rustig wil bekijken of fotograferen, kiest beter een doordeweekse ochtend. Kijk niet alleen naar de personages, maar ook naar de manier waarop de geschilderde lijnen aansluiten op de echte gevel.
Via de Eikstraat en Bijstandsstraat naar de Kolenmarkt
Niet ver van de Stoofstraat bevindt zich in de Eikstraat een schildering van Olivier Rameau, het fantasiepersonage van tekenaar Dany. De levendige voorstelling toont een wereld die sterk afwijkt van het alledaagse Brussel. De heldere kleuren en sprookjesachtige elementen maken deze gevel bijzonder interessant voor bezoekers die ook minder bekende Belgische strips willen ontdekken.
Ga daarna richting de Bijstandsstraat, waar journalist en speurder Rik Ringers, internationaal bekend als Ric Hochet, op een muur verschijnt. Het personage werd gecreëerd door Tibet en André-Paul Duchâteau en beleeft avonturen waarin mysteries en misdaadonderzoek centraal staan. De schildering past goed bij de smalle straten van het centrum, waar elke hoek een mogelijk decor voor een detectiveverhaal lijkt.
Op de Kolenmarkt kom je opnieuw bij de oorsprong van de Brusselse striproute. De schildering van Ragebol laat zien hoe de stad vanaf het begin de bestaande omgeving bij de kunstwerken wilde betrekken. In dezelfde straat bevinden zich ook andere stripvoorstellingen, waaronder werk geïnspireerd op de tekeningen van François Schuiten.
Deze buurt is geschikt voor een korte pauze. Tussen de stripmuren liggen cafés, kleine winkels en zijstraten die minder druk zijn dan de omgeving van de Grote Markt. Wie rustig rondkijkt, ontdekt hoe historische gevels en hedendaagse illustraties naast elkaar bestaan zonder dat de straat haar oorspronkelijke karakter verliest.
Het Sint-Goriksplein en de uitbreiding naar Lucky Luke
Vanaf de Kolenmarkt is het niet ver naar het Sint-Goriksplein, waar Nero een eigen stripmuur heeft. Het bekende personage van Marc Sleen behoort tot de klassiekers van de Vlaamse stripgeschiedenis. Daarmee herinnert deze halte eraan dat Brussel niet alleen Franstalige striphelden eert, maar ook een belangrijke plaats heeft in de Nederlandstalige stripcultuur.
Het Sint-Goriksplein is bovendien een aangename omgeving om even te blijven hangen. Rond het plein liggen historische gebouwen, restaurants en cafés, terwijl de voormalige Sint-Gorikshallen regelmatig ruimte bieden aan culturele activiteiten. De combinatie van stedelijke geschiedenis en stripkunst maakt deze plek een passend rustpunt tijdens de wandeling.
Wie nog verder wil stappen, kan een extra lus maken naar de Washuisstraat, waar Lucky Luke op een grote gevel staat afgebeeld. De beroemde cowboy van Morris brengt een heel andere sfeer naar het Brusselse straatbeeld. Deze uitbreiding vraagt wat extra wandeltijd, maar biedt een goede gelegenheid om het drukke historische centrum achter je te laten en andere straten te verkennen.
Niet alle stripmuren liggen dicht bij elkaar. Sommige bevinden zich in Laken of andere delen van Brussel, waardoor het weinig praktisch is om ze allemaal tijdens één wandeling te bezoeken. Het is verstandiger om één wijk grondig te verkennen dan voortdurend tussen ver uit elkaar gelegen locaties te reizen.
Praktische voorbereiding voor de stripwandeling
De striproute is vrij toegankelijk en kan het hele jaar door worden gevolgd. Voor de muurschilderingen zelf zijn geen toegangstickets nodig, omdat ze zich in de openbare ruimte bevinden. Wie onderweg musea wil bezoeken, moet uiteraard rekening houden met afzonderlijke openingsuren en eventuele toegangsprijzen.
De hierboven beschreven selectie is een eigen variant van de officiële route, met een mogelijke uitbreiding naar Lucky Luke. Voor een ontspannen bezoek zijn comfortabele wandelschoenen, een opgeladen telefoon en voldoende tijd voor fotostops aan te raden. De straatnamen staan zowel in het Nederlands als in het Frans aangegeven, wat handig is wanneer je een digitale kaart gebruikt.
Voor gezinnen met kinderen kan de wandeling veranderen in een speurtocht. Laat kinderen bijvoorbeeld vooraf enkele personages kiezen die ze willen terugvinden en laat hen onderweg details zoeken in de afbeeldingen. Oudere bezoekers kunnen juist aandacht besteden aan de tekenstijlen, de auteurs en de manier waarop de muren in de bestaande architectuur zijn verwerkt.
Ook de toegankelijkheid verdient aandacht. Het centrum bevat kasseien, smalle voetpaden en straten met veel voetgangers. Wie met een rolstoel of kinderwagen reist, doet er goed aan de overgangen tussen de verschillende locaties vooraf te controleren en waar nodig een alternatieve route te kiezen.
De striproute laat een kant van Brussel zien die tijdens een klassiek bezoek aan de Grote Markt gemakkelijk onopgemerkt blijft. Achter bekende personages schuilen verhalen over stadsvernieuwing, Belgische tekenkunst en de wijken waarin de schilderingen zijn aangebracht. Juist die combinatie maakt een wandeling langs de stripmuren tot een bijzondere manier om de hoofdstad te ontdekken.
